روز ورود [ به ] تهران در هوا آثار « بارندگى » و « برودت » بود . ابر همه‌جا را گرفته ، بعد از نماز عصر قرآن [ در ] دستم بود . تفألى كردم كه آيا ممكن است در ورود [ به ] شهر هوا صاف باشد و در اوّل ورود « بارش » و « سرما » اذيّت نكند . اين آيهء شريفه سر صفحه آمد : « إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ . » « 1 » پس وقت سوارى ، هوا صاف و خوش شد . آفتاب درآمد [ و ] بىاذيّت وارد شديم . اخوى ، يعنى جناب ميرزا اسد اللّه خان ناظم الدّوله كه با من بود ، چون مطلع شدند كه جمعى عزم استقبال دارند و او مايل نبود با استقبال وارد شود ، ملاحظهء ساعت مخصوص را نكرده ، صبح ، پيشتر از ما به شهر روانه شدند . تا ظهر جمعى از « امرا » و « آقايان » و « دوستان » و « رفقا » به امام‌زاده حسن جمع شدند و هريك جداجدا ، فوق العاده اظهار محبت نمودند و خجالت « 2 » دادند و از جانب جمعى از رجال دولت و شاهزادگان محترم نيز بعض آقايان آمدند . يدك‌ها و كالسك [ ه ] هاى متعدّد آوردند . بعضى آنها را شماره كرده بودند ، مىگفتند تا 40 كالسكه و 70 رأس يدك ، بلكه بيشتر بوده [ است ] . منزل در همسايگى خانهء شاهزاده ركن الدوله « 3 » ، دو دست عمارت تعيين كرده بودند ؛ و الحق منزل جاى با ميمنتى بود ، كه در آن‌جا از هرجهت به ما خوش گذشت . براى شرفيابى به حضور مبارك اعلى حضرت شهريارى به مغفور مرحوم وزير امور خارجه ميرزا سعيد خان « 4 » - اعلى الله مقامه - و به بعض ديگر از وزراء در حين

--> ( 1 ) . قرآن ( كتاب آسمانى مسلمانان ) - حج : 70 . ( 2 ) . در اصل : خجلت ( 3 ) . اردشير ميرزا ركن الدوله متخلص به « آگاه » پسر عباس ميرزا نايب السلطنه ، ابتدا از طرف پدر حاكم گروس و صائين قلعه افشار بود . در ابتداى سلطنت محمد شاه قاجار به تنبيه اسماعيل ميرزا - عم خود - به شاهرود و بسطام مأمور شد . بعد حكومت گرگان و سپس مازندران را يافت . در ابتداى پادشاهى ناصر الدين شاه ، والى خوزستان و بختيارى گرديد و بعد به حكومت تهران رسيد و در سال 1273 ه . ق . به پيشكارى آذربايجان منصوب شد . ( 4 ) . ميرزا سعيد خان انصارى مؤتمن الملك ، در سال 1231 ه . ق . در گرمرود آذربايجان زاده شد و در آن‌جا به « ملاسعيد » معروف بود . در سال 1269 ه . ق . / 1231 ه . ش . ناصر الدين شاه او را به وزارت خارجه برگزيد و تا سال 1290 ه . ق . / 1251 ه . ش . همين سمت را برعهده داشت . سپس به توليت آستان قدس رضوى منصوب گرديد ، اما در سال 1297 ه . ق . / 1259 ه . ش . مجددا به‌عنوان وزير خارجه مشغول به كار شد و 3 سال در اين مقام باقى ماند . اولين نظام‌نامهء وزارت امور خارجه در زمان او تنظيم گرديد . در سن 70 سالگى در سال 1301 ه . ق . وفات يافت .